Fizjologiczna flora człowieka

Naturalna mikroflora człowieka to inaczej grupa mikroorganizmów zasiedlających organizm człowieka. Mowa tu o bateriach tlenowych i beztlenowych oraz niektórych gatunkach grzybów. W warunkach fizjologicznych nie powodują one zakażeń, jednakże w wyniku pewnych mechanizmów takich jak wrodzone lub nabyte zaburzenia odporności, spadek wydolności układu immunologicznego może dojść do zakażeń organizmu własna mikroflorą, czyli dochodzi do zakażeń oportunistycznych.
W układzie oddechowym, a dokładnie w gardle, nosie i oskrzelach znajdują się takie drobnoustroje jak paciorkowce, gronkowce (Staphylococcus epidermidis, salivarius, pneumoniae), Moraxella catarrhalis, Neisseria flava.
Z kolei w jamie ustnej występują zarówno bakterie (np. paciorkowce, gronkowce, Lactobacillus, Enterococcus, Corynebacterium, Fusobacterium) jak i grzyby (głównie z rodzaju Candida).
Mikroflora jelitowa jest bardzo złożonym zestawem mikroorganizmów, które odgrywają bardzo ważną rolę w funkcjonowaniu całego naszego organizmu. Ich największa ilość znajduje się w jelicie grubym i może być tam aż 1000 gatunków! Zazwyczaj są to drobnoustroje beztlenowe. Naturalna mikroflora jelitowa pełni następujące funkcje:

  • wytwarza niektóre witaminy, takie jak witamina K, PP czy kwas foliowy,
  • odpowiada za utrzymanie pH uniemożliwiającego namnażanie patogennych drobnoustrojów w jelitach,
  • zajmują miejsca uchwytu na powierzchni nabłonka jelit, które mogłyby zostać wykorzystane przez szkodliwe bakterie,
  • modulują odpowiedź odpornościową, decydując o wywołaniu stanu zapalnego lub tolerancji na pewne antygeny,
  • regulują funkcjonowanie jelit.

Zaburzenia mikroflory jelitowej mogą prowadzić do poważnych konsekwencji. Jej zaburzenia mogą być spowodowane przez antybiotyki, nieprawidłową dietę, używki, wiek, stres, choroby towarzyszące. Szczególnie nadmierne używanie tych pierwszych jest bardzo groźne – lekarze często przepisują antybiotyki na schorzenia o podłożu wirusowym, co skutkuje eliminacją „dobrych bakterii” z naszego organizmu, a to z kolei może prowadzić do zasiedlania naszego organizmu przez patogeny, które wywołują stany zapalne, infekcje a nawet sepsę.

Z tego powodu zaleca się systematyczne stosowanie probiotyków – odpowiednio wyselekcjonowanych i dobranych żywych kultur bakterii, wspomagających funkcjonowanie mikroflory jelitowej. Najczęściej stosowane szczepy tych drobnoustrojów to:
Lactobacillus acidophilus, L. casei, L. fermentum, L. gasseri, L. johnsoni, L. lactis, L. bulgaricus, L. plantarum, L. salivarius, L. reuteri oraz Bifidobacterium bifidum, B. longum, B. infantis czy Streptococcus termophilus.

Poprawiają one funkcjonowanie układu immunologicznego organizmu, produkcje przeciwciał, ochronę przed patogenami, wspomagają ochronę przed nowotworami jelita grubego oraz ułatwiają pasaż jelitowy.
Również na powierzchni skóry znajdziemy drobnoustroje, takie jak Staphylococcus epidermidis, Propionibacterium acnes czy Candida albicans. Nie jest to jednak regułą, skład mikroflory skóry różni się w zależności od osoby.
Własną mikroflorę ma również pochwa – znajdują się tam pałeczki kwasu mlekowego oraz inne drobnoustroje. W wyniku zaburzeń hormonalnych czy urazów mechanicznych może dojść do zaburzenia równowagi mikroflory, co może wywoływać stany zapalne pochwy.